TỪ LỜI KỂ CỦA CÁC BẬC CAO NIÊN ĐẾN HƠN 1.000 TRANG TƯ LIỆU LỊCH SỬ
19 tháng 10, 2026
Giới thiệu phóng sự Báo Hànộimới | Phần 3/4
Một trong những hình ảnh đáng nhớ của phóng sự là cuộc trò chuyện tại Đình Phúc Xá. Cụ Chu Văn Uông, nguyên giáo viên dạy sử, tác giả bản thảo Làng tôi, đang kể cho những người trẻ nghe về năm vị thành hoàng và chuyện xưa của làng.
Ngồi nghe cụ có anh Nguyễn Ngọc Hùng, cô Nguyễn Lê Quyên và các thành viên nhóm Kể sử làng. Người cao tuổi lưu giữ ký ức, ghi chép lại những điều được truyền qua nhiều thế hệ. Lớp trẻ tiếp tục tìm kiếm, đối chiếu với tư liệu trong các kho lưu trữ.
Trong bài viết, nhà báo Hải Giang dành sự chú ý đến công việc của anh Nguyễn Ngọc Hùng, người trực tiếp tìm kiếm, khảo cứu hơn 1.000 trang tài liệu về Phúc Xá – Bắc Biên tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I và các thư viện.
Trong số tài liệu ấy có địa bạ, bản đồ, giấy tờ hành chính thời Pháp thuộc, những ghi chép về việc đóng góp dựng đình đầu thế kỷ XX. Đáng chú ý là lá đơn năm 1911 của các kỳ mục làng Cơ Xá xin đổi tên thành Phúc Xá, trong đó nhắc lại nguồn gốc của làng tại khu vực Thăng Long xưa.
Phóng sự cũng ghi lại câu chuyện về hành trình tìm lại quả chuông cổ từng có thời gian lưu lạc. Một người có công trong việc tìm lại và gìn giữ chuông năm 1987 là cụ Nguyễn Công Trân (Nguyễn Minh Tiến), nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ, người con của Phúc Xá – Bắc Biên.
Từ những tư liệu tìm được, cùng lời kể của các bậc cao niên và hiện vật còn lưu giữ, nhóm Kể sử làng đã thực hiện nhiều phim ngắn về lịch sử quê hương, giới thiệu trên mạng xã hội. Theo ghi nhận của Báo Hànộimới, trang Facebook Làng Bắc Biên – Quê hương Thái úy Lý Thường Kiệt đã thu hút hơn 1,7 triệu lượt xem.
Công việc tìm sử làng vẫn đang tiếp tục. Có những câu chuyện trước kia chỉ được nhắc trong từng gia đình, nay được đối chiếu với tài liệu và giới thiệu rộng rãi hơn để nhiều người cùng biết.
Phần 4: Những ngày hội làng và câu chuyện bảo tồn di sản từ chính cộng đồng.
Xem các video phỏng vấn và đọc phóng sự gốc trên Báo Hànộimới:
Dưới tán cây gạo cuối làng và đầu làng — thân gốc xù xì, cổ thụ, đặc trưng cho làng bãi — màu hoa gạo đỏ thắm rực trời, hoa rụng đầy gốc cây. Trẻ em vui đùa; những người qua lại nghỉ chân cho đỡ mệt.
Trường tiểu học ở Phúc Xá có hai dãy nhà cách nhau vài trăm mét, với bốn lớp học ca sáng và chiều; có sân trường rộng lớn, có sân thể thao để trẻ em tập luyện, vui đùa.
Năm 1928 – 1930, người Pháp tiến hành thả kè đá bao bọc xung quanh làng Phúc Xá Trung Hà, và hàng năm tiếp tục gia cố tu bổ, chống sạt lún, tạo nên lớp kè đá vững chắc đẹp đẽ. Người ta phải đi xa lên
Mỗi ngôi nhà là một mảnh vườn rộng lớn, từ ba trăm, bốn trăm, đến hàng ngàn mét vuông, xung quanh bao bọc bởi luỹ tre dày — vừa là ranh giới khu vườn, vừa có tác dụng cản dòng chảy khi mùa lũ về và ch
Bên cạnh những câu chuyện về đình chùa, bảo vật và truyền thống văn hóa, phóng sự của Báo Hànộimới còn nhắc đến ba người con Phúc Xá – Bắc Biên được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ