Mỗi ngôi nhà là một mảnh vườn rộng lớn
20 tháng 10, 2026
Mỗi ngôi nhà là một mảnh vườn rộng lớn, từ ba trăm, bốn trăm, đến hàng ngàn mét vuông, xung quanh bao bọc bởi luỹ tre dày — vừa là ranh giới khu vườn, vừa có tác dụng cản dòng chảy khi mùa lũ về và che gió lớn khi mưa gió bão đến.
Trong vườn nhà nào cũng không thiếu hàng cây xoan cao lớn. Xoan, tre là những cây chủ lực, vật liệu chính làm nên ngôi nhà: xoan, tre dùng làm cột và bộ khung nhà; xung quanh thưng bằng những tấm liếp đan bằng tre nứa, đan kỹ, chắc chắn, dễ di chuyển. Mái nhà lợp bằng những cây cỏ gianh mọc đầy bãi — chọn những cây cỏ gianh đã đủ tuổi thì cũng bền, lợp dày lại mát.
Việc làm nên một ngôi nhà hoặc sửa chữa thì quá đơn giản: vật liệu thì đã có sẵn, công xá do anh em, làng xóm giúp nhau xoay vần, chỉ cần một hai tay thợ có nghề là được.
Để sống chung với bão, lũ, dần dần cư dân cũng thích nghi: nhà nhà giúp nhau đắp đất nâng cao nền, trình tường xung quanh bằng cốt tre trát với cát, trát phẳng phiu cũng đẹp và bền. Mái lợp bằng lá cọ từ miền trung du chuyển về, theo những cánh bè xuôi trên sông.
Trong vườn mùa nào thức ấy, cây cối tốt tươi, hoa quả ngọt thơm, gia súc gia cầm đầy đàn.
Trích lược và biên tập từ Làng Tôi của cụ Chu Văn Uông, tr. 50–51.
